Mit ve Tragedya 4 Nisan 2024
İçerik: Antik Yunan dünyası, sadece batı medeniyeti için kurucu bir köken rolü üstlenmemiş, aynı zamanda ortak bir referans noktası olmuştur. Mit ve tragedyalar felsefeden sosyolojiye, edebiyattan psikanalize her alanda tekrar tekrar karşımıza çıkar. Antik Yunan düşüncesinin referans dünyası, kendine yeni kılıklar altında bir yer bulmayı daima başarır. Sisifos artık sadece tanrıların cezalandırdığı bir tiran değil, Camus ile birlikte kendi intiharı ile yüzleşen modern insandır. Oedipus bundan böyle tam da kendi felaketinden kaçmaya çalıştığı noktada felakete sürüklenen trajik kahraman değil, Freud ile birlikte bebeklikten çocukluğa geçişteki temel komplekstir. Antigone artık sadece trajedilere konu olmuş Thebes prensesi değil, insani yasa ile çatışan ilahi yasanın vücut bulmuş halidir. Mitik düşünme biçimini reddetmek isteyen batı düşüncesi, mitlerle düşünmekten vazgeçememiştir.
Öyleyse düşünceyle bu denli iç içe olan mitler, düşünme şeklimizin kendisini ne ölçüde etkilemiştir? Felsefenin doğuşuyla birlikte düşüncenin mythos’tan logos’a geçtiği sıklıkla söylenir. Platon’dan beri mitlerle böylesine iç içe gelişen batı felsefesi için bu hangi bakımlardan geçerlidir? Tragedyaların uygar insan arketipini kurmaktaki kurucu rolü, bizim bugün uygarlığa bakışımızı ne ölçüde trajikleştirmiştir? Düşüncenin içinde varlığını hala sürdüren mitik veçhenin yapısını anlayabilmek için, öncelikle mitlerin ve tragedyaların nasıl bir mantıkla işlediğini anlamamız gerekir.
Tam da bu sorular etrafında Gümüşlük Akademisi’nde şekillendirdiğimiz Mit ve Tragedya kampına hepiniz davetlisiniz.
Yer: Gümüşlük Akademisi
Tarih: 27 Ağustos - 2 Eylül
Eğitmenler: Devrim Sezer, Levent Kavas, Nazile Kalaycı, Hakan Atay, Hüseyin Deniz Özcan ve Ömer Araydın
info@gocebedusunce.org
Nazile Kalaycı
Odysseia: Çöküş mü, Yükseliş mi?
Büyük Dönüşüm ve Açmazları
Homeros’un Odysseia destanı uygarlığın ortaya çıkış anını epik bir tarzda sunan kadim anlatılardandır; destanın kahramanı Odysseus ise uygar insanın arketipidir. Uygarlık derken topluluk hayatının yeni bir düzenlenişini, politikanın ve rasyonel düşünmenin topluluk hayatına dahil edilişini kastediyoruz; insanlık için büyük olaylara gebe bir başlangıç anıdır bu. Ne var ki her yeni başlangıcın bir takım kriz ve sapmalarla gerçekleştiğini de kabul etmek gerekir. Bu destanın başarısı tam da ‘eski’ ile ‘yeni’, ‘geleneksel’ ile ‘modern’ karşılaşmasından neşet eden problemleri göstermesinde, ‘çöken’ ve ‘yükselen’ değerleri bir arada sunarak dahil olduğumuz politik topluluğun açmazlarını dile getirmesinde yatar. Bu yüzden çoğunlukla Odysseus’un başarılarına ve kahramanlıklarına –dahası bu başarılar ve kahramanlıklar sayesinde gerçekleşen benlik inşasına– odaklanarak okunmuş bu eseri başka bir şekilde okumak da mümkündür. Bu derste amaçlanan Odysseia destanını “politikanın açmazları”, “teknikteki uygarlaşmanın yönü”, “nostalji”, “gösterge rejimi” gibi temalar çerçevesinde incelemektir.
Özgeçmiş:
Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalışıyor. Yüksek lisans tezinde (H.Ü. 2001) Nietzsche’nin trajik kültür üzerine düşüncelerini ele almış, doktora tezinde (H.Ü. 2007) Aristoteles, Marx ve Habermas’ın kamusallık kavramına dair düşüncelerini günümüz sorunlarınlarıyla ilgisi açısından tartışmıştır. Goethe Enstitüsü’nün bursuyla Konstanz Üniversitesi’nde bulunmuş (2000), Saarland Üniversitesi’nde konuk araştırmacı olarak çalışmıştır (2005-2006). Makalelerini Felsefe Logos, Cogito, e-skop, Doğu Batı, Varlık gibi dergilerde yayımlayan Kalaycı, Eski Yunanca ve Almancadan çeviriler yapmaktadır. Aristoteles’ten Poietika’yı, Platon’dan Phaidon’u, Georg Simmel’den “Metropoller ve Tinsel Yaşam”ı Türkçeye çevirmiş olan Kalaycı, Devrim Sezer ile birlikte Siyasalın Peşinde: 'Dünyaya Tragedyalarla Bakmak' kitabını hazırlamıştır. Halen aynı üniversitede Eskiçağ Felsefesi, Ortaçağ Felsefesi, Siyaset Felsefesi, Feminizm alanlarında dersler vermekte, son yıllarda yaptığı çalışmalarda antik dönemde yazılmış destan ve tragedyaları güncel sorunlar bağlamında ele almaktadır.
Diğer yayınlar için: https://independent.academia.edu/NazileKalayci
Hakan Atay
Trajedi: Ömür Muhasebesi
Göçebe Düşünce Derneği’nin harikulade üyelerinin inanılmaz cömertliğiyle davet edildiğim yaz kamplarında bir süredir ömürler hakkında düşünüyorum. 2021’deki Edebiyat ve Hafıza Çalışmaları Kampı için hazırladığım “Ömürlülük: Gerçekçi Bir (İki) Hafıza Teorisi” ve 2022’de düzenlenen Edebiyat Kampı’nda sunduğum “Ömür Avcıları: Edebiyat ve Gerçeklik” seminerlerini bu yıl yeni bir sözlü denemeyle sürdürmek niyetindeyim. Bu sefer Fernando Pessoa’nın Huzursuzluk Defteri (dilimize Huzursuzluğun Kitabı adıyla çevrildi) ve Faust metinlerinden yola çıkmayı planlıyorum. Düşünceyle yaşam arasındaki gerilimin yükünü sırtlanan trajedinin aslında bir ömür muhasebesi olduğunu öne süreceğim.
Özgeçmiş:
Hakan Atay, 1977 Gaziantep doğumlu. Antalya Lisesi ve ODTÜ Felsefe mezunu. Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Bölümü’nden yüksek lisans, Binghamton Üniversitesi (SUNY) Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde doktora derecesi aldı. Mersin Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde çalışıyor.
Diğer yayınlar için: https://www.mersin.edu.tr/akademik/insan-ve-toplum-bilimleri-fakultesi/ogretim-elemanlari/hakanatay
Devrim Sezer:
Özgeçmiş:
Çalışma alanı siyasal düşünce tarihi ve siyaset felsefesidir. Üniversite öğrenimine Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü’nde başladı. Ekonomi lisansı ile siyaset bilimi yüksek lisansını ODTÜ’de, siyaset teorisi yüksek lisansı ile doktorasını LSE ve Carleton Üniversitesi’nde tamamladı. Edebiyat ve siyasal düşünce, siyasal düşünce olarak klasik tragedyalar, demokrasi ve cumhuriyetçilik teorileri, geçmişle yüzleşme ve kolektif sorumluluk, soykırım/Holokost ve hafıza çalışmaları başlıca ilgi alanları. Siyasalın Peşinde: Dünyaya Tragedyalarla Bakmak (Nazile Kalaycı ile; Metis, 2017) ve Hasan Ünal Nalbantoğlu’na Armağan (Adile Arslan ile; İletişim, 2008) kitaplarını hazırladı. Makaleleri Memory Studies, History of Political Thought, History of European Ideas, Cogito, felsefelogos, Toplum ve Bilim, Birikim dergilerinde ve çeşitli derleme kitaplarda yer aldı. Hannah Arendt'in Kant'ın Siyaset Felsefesi Üzerine Dersler'ini (der. Ronald Beiner) Türkçeye çeviren ekipte yer aldı (İsmail Ilgar ile, haz. Serdar Tekin, İletişim, 2019). 2019'da davetli araştırmacı (Research Fellow) olarak Viyana Wiesenthal Holokost Çalışmaları Enstitüsü'nde bulundu.
Diğer yayınlar için: https://iue.academia.edu/DevrimSezer
Levent Kavas
Özgeçmiş:
Levent Kavas Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi; ODTÜ’de yüksek lisans, doktora yaptı; Yeditepe Üniversitesi’nde felsefe anlatıyor.
Diğer yayınlar için: https://fenedebiyat.yeditepe.edu.tr/tr/felsefe/akademik-kadro/levent-kavas
Hüseyin Deniz Özcan
Özgeçmiş:
Lisans öğrenimini Ege Üniversitesi Felsefe ve Sosyoloji bölümlerinde tamamlamıştır. Felsefeye dair çalışmaları Cogito, Felsefe Tartışmaları, FelsefeLogos, ViraVerita ve Ethos gibi çeşitli dergilerde yayınlanmıştır. Orkun Tüfenk’le birlikte Otonom Yayıncılık’tan çıkan ‘İçkinlik Etiği: Nietzsche ve Spinoza’ kitabını derleyen Hüseyin Deniz Özcan, Livera Yayınevi’nden çıkan ‘Tapınağın Dışında’ adlı derlemenin editörlüğünü yapmıştır. Fol Yayınları tarafından basılan ‘Hegel Mantığı’ kitabının ve Livera Yayınevi tarafından basılan “Bireysel Özgürlüğün Patolojileri” adlı kitabın çevirmenidir. Doktora eğitimine Ege Üniversitesi Felsefe bölümünde devam etmektedir. Aynı zamanda alternatif eğitim alanında etkin olan Göçebe Düşünce Derneği’nin kurucularındandır.
Diğer yayınlar için: https://ege.academia.edu/HuseyinDenizOzcan
Ömer Araydın
Özgeçmiş:
1994, İstanbul doğumlu. Lisans eğitimine Viyana Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünde başladı. İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji bölümünde eğitimine devam etmekte ve Göçebe Düşünce Derneği'nin aktif üyesi olarak çalışmalarını siyaset felsefesi alanında sürdürmektedir.
denizciftci11@gmail.com
Son Etkinlikler
Film Çalışmaları: 21. Yüzyıl Sineması
19 Mayıs 2025
Tiyatro Festivali - 2025
17 Mayıs 2025
